🎧 Thứ Năm Công Nghệ: Âm thanh như một phong cách sống — Công nghệ chống ồn chủ động (ANC) của Marshall Monitor II, khoa học về decibel và nghệ thuật bảo vệ tâm trí mà bạn thường coi là điều hiển nhiên nhất.
Thứ Năm Công Nghệ / Cuộc Sống Thông Minh
Có một khoảnh khắc mà tôi luôn quay lại nhớ đến.
Đó không phải là một khoảnh khắc kịch tính. Nó nhỏ bé, gần như mang tính nghi lễ. Tôi ngồi vào bàn làm việc vào sáng sớm — hoặc trong phòng thu vào thứ Bảy — cầm tai nghe Marshall Monitor II ANC, đeo vào tai và nhấn nút phát. Và rồi điều kỳ lạ xảy ra: thế giới im lặng, âm nhạc bắt đầu, và mọi thứ rời rạc và hỗn loạn trong đầu tôi lắng xuống trong một khoảnh khắc chính xác. Sự tập trung không đến từ một quyết định — mà đến từ sự trao đổi hơi thở.
Tôi đã đeo chiếc tai nghe này khá lâu rồi. Và bài viết này không phải là bài đánh giá sản phẩm thông thường. Đây là câu chuyện về âm thanh, về thính giác, về những gì nghiên cứu thực sự nói về những gì chúng ta đang đưa vào tai mình — và tại sao chúng ta nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần của mình.
Từ hộp đựng đàn guitar đến tai nghe — Di sản độc đáo của Marshall
Để hiểu tại sao tai nghe Marshall lại mang đến cảm giác khác biệt trên tai bạn, bạn cần biết ai là người đã chế tạo chúng.
Hãng Marshall được thành lập năm 1962 tại London bởi Jim Marshall – một tay trống đã mở một cửa hàng nhạc cụ, và sớm nhận ra rằng các nghệ sĩ guitar đến cửa hàng không tìm thấy âm thanh họ mong muốn ở những chiếc ampli hiện có. Điều tiếp theo đó đã đi vào lịch sử âm nhạc: những chiếc ampli Marshall đời đầu đã được Jimi Hendrix, Eric Clapton, Pete Townshend và Jimmy Page sử dụng, và định hình nên âm thanh mà chúng ta liên tưởng đến nhạc rock ngày nay.
Ampli Marshall đã tạo nên âm thanh mạnh mẽ, vang dội, lấp đầy các sân vận động mà chúng ta ngày nay liên tưởng đến nhạc rock — và không chỉ tạo ra một dải âm thanh mới, mà còn là một trải nghiệm hòa nhạc hoàn toàn mới.
Chính di sản đó được tiếp nối trong mọi sản phẩm mang logo Marshall màu trắng ngày nay — bao gồm cả Monitor II ANC. Đó không phải là chiêu trò tiếp thị. Đó là sự khéo léo đích thực trong triết lý nghe nhạc đã có từ hơn 60 năm trước.
Tính năng thực sự của Monitor II ANC — và lý do tại sao đây là công nghệ thông minh.
Tai nghe Marshall Monitor II ANC được trang bị củ loa động 40mm được thiết kế riêng, mang đến âm cao sắc nét, âm trung mạnh mẽ và âm trầm sâu lắng — cân bằng và rõ ràng ở mọi mức âm lượng. Nhưng điều khiến chúng trở nên đặc biệt thú vị từ góc nhìn của một cuộc sống thông minh chính là khả năng khử tiếng ồn chủ động.
Bốn micro tích hợp liên tục đo âm thanh xung quanh và tự động điều chỉnh mức độ khử tiếng ồn — để bạn có thể tập trung vào những điều thực sự quan trọng. Và thông qua ứng dụng Marshall Bluetooth, bạn có thể kiểm soát mức độ âm thanh môi trường xung quanh mà bạn muốn nghe, với chế độ trong suốt từ 0 đến 100%. Đó là một điểm cộng tuyệt vời: bạn không chỉ chọn những gì bạn nghe — mà còn chọn mức độ bạn muốn hòa mình vào thế giới, từng khoảnh khắc một.
Thời lượng pin là một trong những điểm mạnh của tai nghe: lên đến 45 giờ sử dụng không dây mà không cần kích hoạt tính năng khử tiếng ồn, và 30 giờ khi bật tính năng này — chúng dường như có thể sử dụng mãi mãi.
Chúng có thể gấp gọn, được chế tạo từ vật liệu cao cấp và trông độc đáo một cách tinh tế — thanh lịch chứ không phô trương, với vẻ ngoài lấy cảm hứng từ phong cách retro, gợi nhớ đến chất liệu da đặc trưng của amply Marshall.
Và giống như những chiếc ampli tiền nhiệm, chúng vẫn giữ lại jack cắm 3.5mm — một lựa chọn nhỏ nhưng chu đáo trong một thế giới ngày càng hướng đến công nghệ không dây.
Decibel — đơn vị đo lường mà chúng ta nên hiểu, cũng như calo vậy.
Giờ đến phần mà tôi cho là quan trọng không kém gì việc giới thiệu chiếc tai nghe.
Chúng ta đo lường những gì mình ăn. Chúng ta đo lường giấc ngủ. Chúng ta đo lường số bước đi, nhịp tim và mức độ căng thẳng. Nhưng chúng ta có thường xuyên đo lường những gì mình nghe bằng tai không?
Âm thanh được đo bằng decibel (dB) — và điều quan trọng cần hiểu là đây là thang đo logarit. Điều đó có nghĩa là nó không tuyến tính. Sự tăng từ 80 dB lên 90 dB không chỉ là to hơn một chút — mà nó mạnh hơn gấp mười lần đối với tai và cảm giác to gấp đôi.
Một số điểm tham khảo cần ghi nhớ:
• Dưới 70 dB — an toàn cho việc tiếp xúc hàng ngày không giới hạn (một cuộc trò chuyện thông thường ở mức khoảng 60 dB)
• 80–85 dB — vùng ranh giới. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) coi 80 dB là giới hạn an toàn cho một ngày làm việc tám tiếng.
• 100–110 dB — mức âm lượng tối đa trên hầu hết các thiết bị nghe cá nhân. Ở mức độ này, tổn thương thính giác có thể xảy ra chỉ trong năm phút.
Tai nghe và tai nghe nhét tai có thể đạt âm lượng lên đến 100 dB hoặc hơn, vì vậy mức âm lượng an toàn là từ 50 đến 60% âm lượng tối đa.
Và đây là một trong những lời khuyên thiết thực nhất bạn có thể rút ra từ bài viết này: Giảm âm lượng chỉ 3 decibel sẽ giảm một nửa nguy cơ tổn thương thính giác. Ba decibel. Con số này hầu như không thể nghe thấy – nhưng đối với tai bạn, nó vô cùng quan trọng.
Việc làm tổn thương thính giác do sử dụng tai nghe thực sự phổ biến đến mức nào?
Tình trạng này phổ biến hơn chúng ta nghĩ, và đang ngày càng gia tăng.
Dựa trên các nghiên cứu của CDC, ước tính có ít nhất 10 triệu người trưởng thành dưới 70 tuổi ở Hoa Kỳ có dấu hiệu tổn thương thính giác ở một hoặc cả hai tai do tiếp xúc với tiếng ồn lớn — và có thể lên đến 40 triệu người, hoặc 24% tổng số người trưởng thành dưới 70 tuổi.
Tạp chí BMJ ước tính rằng hơn một tỷ người trẻ tuổi đang có nguy cơ bị tổn thương thính giác do tiếng ồn, những tổn thương này hoàn toàn có thể phòng ngừa được.
Đây là thế hệ lớn lên với tai nghe nhét tai, nghe nhạc trực tuyến 24/7 và podcast như những bài hát ru. Và chứng suy giảm thính lực diễn ra âm thầm — nó từ từ xâm chiếm bạn, và đến khi bạn nhận ra thì tổn thương đã xảy ra rồi.
Suy giảm thính lực do tiếng ồn (NIHL) là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây suy giảm thính lực thần kinh giác quan sau suy giảm thính lực do tuổi tác, và ảnh hưởng đến khoảng 5% dân số thế giới.
Thụy Điển: Một quả bom hẹn giờ về sức khỏe cộng đồng mà chúng ta không hề hay biết.
Người ta thường dễ nghĩ rằng suy giảm thính lực chỉ ảnh hưởng đến người khác — người già, công nhân công nghiệp, người đi xem hòa nhạc. Nhưng số liệu từ Thụy Điển lại cho thấy một câu chuyện khác.
Theo một cuộc khảo sát mới của Novus do Hiệp hội Quốc gia những người khiếm thính Thụy Điển (HRF) ủy thác, khoảng 1,7 triệu người ở Thụy Điển bị suy giảm thính lực — tức là cứ năm người trưởng thành thì có một người. Chủ tịch HRF, Ulf Olsson, đã bình luận về những con số này với lời lẽ: “Đây là một quả bom hẹn giờ đối với sức khỏe cộng đồng.”
Mặc dù chỉ có hơn 700.000 người cho biết họ sử dụng máy trợ thính, nhưng con số thực tế phải lên tới hơn một triệu người — nghĩa là hơn một nửa số người cần trợ giúp lại không có thiết bị này.
Còn thời gian chờ đợi thì sao? Tại 12 trong số 21 khu vực của đất nước, thời gian chờ đợi để có máy trợ thính là từ một đến ba năm. HRF mô tả tình hình này là thảm khốc — và lưu ý rằng “cuộc khủng hoảng trong chăm sóc thính giác ngày nay sẽ ảnh hưởng đến chăm sóc người mắc chứng mất trí nhớ trong tương lai”.”
Đó là một câu nói dễ nhớ.
Giới trẻ Thụy Điển — một thế hệ đang gặp rủi ro
Trong số những người trẻ tuổi ở Thụy Điển từ 18 đến 29 tuổi, 35% phụ nữ và 30% nam giới cho biết họ nghe nhạc lớn mỗi ngày. Đó không phải là một nhóm nhỏ — mà là cả một thế hệ coi tai nghe như một phần không thể thiếu của bản thân.
Nghiên cứu từ Đại học Örebro cho thấy hành vi này đã ăn sâu vào tiềm thức như thế nào. Giới trẻ nghe nhạc phần lớn thời gian trong ngày — thậm chí một số còn ngủ với tai nghe trong tai. Việc nghe nhạc có thể bắt đầu từ rất sớm, khoảng 8-9 tuổi, và đối với nhiều người, nó chiếm phần lớn thời gian trong ngày.
Nhà nghiên cứu Iris Elmazoska tại Đại học Örebro chỉ ra rằng giới trẻ nhận thức được những rủi ro của âm lượng lớn — nhưng họ không phải lúc nào cũng hiểu được hậu quả đối với thính giác. Đây là một sự khác biệt quan trọng: biết và hiểu là hai điều hoàn toàn khác nhau.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Läkartidningen chỉ ra rằng người trẻ có thể tăng âm lượng tai nghe lên đến 105 dB — mức vượt quá giới hạn an toàn chỉ sau vài phút. Trong số khoảng một triệu người Thụy Điển từ 15 đến 30 tuổi tiếp xúc với âm nhạc ở mức độ gây hại thính giác, nhiều người được cho là đã phát triển các vấn đề về thính lực nhưng chưa biểu hiện ra ngoài.
Và trên thị trường lao động: theo Afa Insurance, tiếng ồn là nguyên nhân phổ biến thứ ba gây ra bệnh nghề nghiệp được công nhận ở Thụy Điển - và thường phải mất vài thập kỷ thì tác hại mới trở nên rõ ràng.
Những nghiên cứu gần đây đã tiết lộ điều gì — và điều này nên thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về chăm sóc thính giác?
Lý lẽ đáng ngạc nhiên nhất — và thuyết phục nhất — để coi trọng vấn đề thính giác lại không phải là bản thân tiếng ồn. Mà chính là những tác động của việc mất thính lực lên não bộ.
Báo cáo của Ủy ban Lancet năm 2024 đã xác định suy giảm thính lực là yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh lớn nhất gây ra chứng mất trí nhớ ở người trưởng thành trung niên. Đó là một tuyên bố đáng chú ý. Không chỉ là một trong số nhiều yếu tố — mà là yếu tố lớn nhất.
Nghiên cứu từ Đại học Imperial College London cho thấy rằng suy giảm thính lực ở độ tuổi trung niên làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ - nhiều hơn bất kỳ yếu tố đơn lẻ nào khác.
Và hiện nay đã có bằng chứng cụ thể cho thấy việc điều trị thực sự có hiệu quả. Nghiên cứu ACHIEVE — thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng lớn nhất từ trước đến nay về máy trợ thính để giảm suy giảm nhận thức — đã phát hiện ra rằng trong một nhóm nhỏ người lớn tuổi bị mất thính lực và có nguy cơ suy giảm nhận thức cao hơn, việc sử dụng máy trợ thính trong ba năm đã giảm một nửa mức độ suy giảm nhận thức.
Một nghiên cứu dài hạn của Úc theo dõi 1.846 người tham gia trong 12 năm cho thấy việc sử dụng máy trợ thính có liên quan đến tỷ lệ suy giảm nhận thức thấp hơn 19%.
Tại sao? Một trong những lời giải thích hàng đầu là những người bị khiếm thính dành nhiều năng lượng nhận thức hơn cho việc nghe — và năng lượng đó được lấy đi bằng cách hy sinh các chức năng nhận thức khác. Não bộ phải bù đắp, và điều đó phải trả giá.
Vậy ANC có liên quan gì đến tất cả chuyện này?
Thực tế, đó là một mối liên hệ trực tiếp — và là một trong những lý do thuyết phục nhất để lựa chọn tai nghe chống ồn.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặc biệt khuyến nghị sử dụng tai nghe chống ồn và vừa vặn để giảm thiểu nhu cầu tăng âm lượng trong môi trường ồn ào.
Đó là lý do đằng sau công nghệ khử tiếng ồn chủ động (ANC) từ góc độ sức khỏe: thay vì tăng âm lượng để át đi tiếng ồn của tàu điện ngầm, tàu hỏa, quán cà phê hay không gian văn phòng mở – công nghệ giảm tiếng ồn cho phép bạn nghe ở mức âm lượng thấp hơn và an toàn hơn. Bạn không phải đang tự cô lập mình khỏi thế giới để trở nên xa lánh xã hội. Bạn đang bảo vệ các tế bào lông trong tai trong của mình, những tế bào này sẽ không bao giờ mọc lại một khi đã bị tổn thương.
Tai nghe Marshall Monitor II ANC làm chính xác điều đó. Nó loại bỏ tiếng ồn nền mà nếu không có nó sẽ buộc bạn phải tăng âm lượng, và cho phép âm nhạc đến với bạn theo cách bạn muốn — ở mức độ nhẹ nhàng hơn đối với bộ phận tạo nên toàn bộ trải nghiệm âm nhạc.
Nghe thông minh như một phần của cuộc sống thông minh.
Khi chúng ta nói về Cuộc sống Thông minh — điều mà chúng ta vẫn thường làm vào mỗi thứ Năm tại Amaelle Life — thì đó không chỉ là về các thiết bị và thủ thuật tăng năng suất. Đó còn là về những lựa chọn có suy nghĩ trong cách chúng ta sống chung với công nghệ xung quanh mình.
Một số nguyên tắc đơn giản để áp dụng vào cuộc sống hàng ngày:
Nguyên tắc 60/60. Giữ âm lượng ở mức tối đa 60% và nghỉ ngơi sau 60 phút nghe liên tục. Đó không phải là sự hy sinh — mà là một lựa chọn nhỏ tích lũy dần thành nhiều năm bảo vệ thính giác.
Kiểm tra bằng khoảng cách cánh tay. Giữ tai nghe cách xa cánh tay trong khi nhạc đang phát. Nếu bạn vẫn nghe rõ, có lẽ âm lượng quá lớn.
Hãy lắng nghe những dấu hiệu cảnh báo. Ù tai sau khi nghe nhạc (ù tai), âm thanh bị bóp méo, khó nghe các tần số cao — đó là cách cơ thể bạn báo hiệu rằng có điều gì đó không ổn.
Hãy chủ động sử dụng tính năng khử tiếng ồn (ANC). Khử tiếng ồn không phải là một thứ xa xỉ — mà là một chiến lược vì sức khỏe.
Tóm lại: Thính lực là một trong những vấn đề sức khỏe thầm lặng nhất mà chúng ta đang phải đối mặt.
Chúng ta thường nói về thói quen ăn uống, tập thể dục, giấc ngủ, sức khỏe tinh thần. Nhưng thính giác — giác quan kết nối chúng ta với âm nhạc, với những cuộc trò chuyện, với sự phong phú của thế giới xung quanh — chúng ta hầu như luôn coi là điều hiển nhiên cho đến khi quá muộn.
Tôi chọn tai nghe Marshall Monitor II ANC không chỉ vì âm thanh tuyệt vời — quả thực là vậy — mà còn vì chúng thể hiện một cách tiếp cận tinh tế đối với âm thanh. Đây là một cặp tai nghe có bề dày lịch sử, bắt nguồn từ Jimi Hendrix và Clapton, từ những phòng hòa nhạc và một London những năm 60 đang trong quá trình tái tạo dòng nhạc rock.
Nhưng tôi vẫn đeo chúng, vào một buổi sáng thứ Ba, trong phòng thu của mình, với âm lượng ở mức 55 phần trăm — và đôi tai của tôi vẫn còn nguyên vẹn.
Đó là cuộc sống thông minh.
- Mary
Nguồn:
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) — Hướng dẫn Nghe an toàn
• Tổ chức Sức khỏe Thính giác — Thống kê về độ ồn và suy giảm thính lực
• Nhà xuất bản Harvard Health Publishing — Sử dụng tai nghe lành mạnh
• Viện Quốc gia về Chứng điếc và Rối loạn Giao tiếp khác (NIDCD), CDC
• Ủy ban Lancet về Phòng ngừa Chứng mất trí nhớ, 2024
• Nghiên cứu ACHIEVE, Hội nghị Quốc tế Hiệp hội Alzheimer năm 2023
• Natarajan, Batts & Stankovic, Tạp chí Y học Lâm sàng 2023 — Mất thính lực do tiếng ồn
• Azeem và cộng sự, Frontiers in Dementia 2023 — Suy giảm thính lực và suy giảm nhận thức
• Marshall.com — Thông số kỹ thuật sản phẩm Monitor II ANC
